Một bộ sách giáo khoa thống nhất

Chính phủ Việt Nam dự kiến áp dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất cho năm học 2026–2027. Thông tin này được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố tại cuộc họp báo Chính phủ ngày 04/05/2026. Mục tiêu là thống nhất việc giảng dạy trên toàn quốc và chuẩn bị cho việc miễn phí sách giáo khoa cho mọi trẻ em vào năm 2030.

Hiện nay, hệ thống giáo dục Việt Nam đang sử dụng ba bộ sách giáo khoa khác nhau.

Do hạn chế về thời gian để kịp đưa sách vào sử dụng từ năm học tới, Bộ đã loại bỏ phương án biên soạn một bộ sách mới, vốn sẽ cần từ hai đến ba năm để hoàn thành. Thay vào đó, Bộ lựa chọn một bộ sách hiện có sau khi tham khảo ý kiến của nhiều chuyên gia cũng như chính quyền địa phương.

Sau quá trình này, bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống”, do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành, đã được chọn làm bộ sách thống nhất.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chịu trách nhiệm in ấn và phân phối sách. Mục tiêu là bảo đảm sách giáo khoa được chuyển đến đầy đủ ít nhất 20 ngày trước khi khai giảng, kể cả tại các tỉnh xa.

Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định rằng việc áp dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất không đồng nghĩa với việc áp đặt sự đồng nhất cứng nhắc trong giảng dạy. Giáo viên và học sinh vẫn được khuyến khích sử dụng thêm các tài liệu bổ sung để mở rộng kiến thức và ưu tiên cách tiếp cận lấy phát triển năng lực làm trọng tâm thay vì chỉ truyền đạt kiến thức đơn thuần.

Cải cách chương trình học và phương pháp giảng dạy.

Nền giáo dục Việt Nam đang dần rời xa các cách tiếp cận truyền thống dựa trên học thuộc lòng để ưu tiên phát triển các kỹ năng thực tiễn. Các môn khoa học và công nghệ, được tập hợp dưới tên gọi STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học), hiện giữ vai trò trung tâm trong chương trình đào tạo, với sự chú trọng ngày càng lớn đến tư duy phản biện, thực hành thí nghiệm và làm việc nhóm.

Việc học tiếng Anh, hiện được tăng cường ngay từ lứa tuổi nhỏ, cũng phản ánh mong muốn mở rộng hệ thống giáo dục theo hướng hội nhập quốc tế. Qua đó, Việt Nam kỳ vọng đào tạo một thế hệ trẻ có khả năng thích nghi với một thế giới không ngừng thay đổi, cả về công nghệ lẫn ngôn ngữ.

Nâng cao vị thế nghề giáo để đào tạo tốt hơn

Trong xu hướng hiện đại hóa này, vai trò của giáo viên cũng đang được nhìn nhận lại. Một bộ luật mới đã tái định nghĩa điều kiện hành nghề : tuyển dụng linh hoạt hơn, mức lương được cải thiện và phát triển nghề nghiệp được khuyến khích. Mục tiêu rất rõ ràng : tăng sức hấp dẫn của nghề giáo — vốn thường bị xem là áp lực và thu nhập thấp, đặc biệt ở khu vực nông thôn.

Việc quản lý nhân sự cũng đang được phân cấp nhằm trao thêm quyền tự chủ cho các trường học và cơ quan giáo dục địa phương. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ giúp điều chỉnh chương trình giáo dục phù hợp hơn với thực tế của từng địa phương.

Giáo dục cho mọi người – một ưu tiên hàng đầu

Đảm bảo mọi trẻ em, dù sống ở đâu, đều được tiếp cận giáo dục trong điều kiện tốt vẫn là trụ cột trung tâm trong chiến lược của Việt Nam. Chính phủ đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn: hỗ trợ vật chất, bữa ăn học đường, quần áo, cũng như xây dựng trường học hiện đại tại các vùng núi hoặc khu vực biên giới. Giáo dục mầm non, vốn từng bị xem nhẹ ở nông thôn, hiện cũng đang phát triển mạnh, với mục tiêu phổ cập trên toàn quốc cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi.

Những chính sách này không chỉ hướng đến công bằng xã hội mà còn phục vụ phát triển vùng miền, thông qua việc thu hẹp khoảng cách khu vực và thúc đẩy hòa nhập xã hội ngay từ những năm đầu đời.

Một tầm nhìn đầy tham vọng do Nhà nước dẫn dắt

Những chuyển đổi này không diễn ra ngẫu nhiên. Chúng nằm trong một chiến lược quốc gia được xác định rõ ràng, với các mục tiêu đặt ra đến năm 2030 và tầm nhìn kéo dài đến năm 2045. Khẩu hiệu cho năm học 2025–2026 — “kỷ cương, sáng tạo, đột phá, phát triển” — phản ánh rõ quyết tâm của chính phủ trong việc biến giáo dục thành động lực tăng trưởng dài hạn.

Tự chủ đại học, tăng cường liên kết giữa nhà trường, doanh nghiệp và trung tâm nghiên cứu, cũng như đổi mới giảng dạy phù hợp với công nghệ mới : nền giáo dục Việt Nam đang hướng tới vai trò then chốt trong nền kinh tế tương lai. Nếu những tham vọng này được hiện thực hóa, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một trong những mô hình giáo dục năng động nhất Đông Nam Á.