1. Bối cảnh và mục tiêu

Tại Hội nghị Trung ương lần thứ 4 khóa XIV, diễn ra từ ngày 5 đến ngày 8/10/2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã xem xét dự thảo chiến lược quốc gia về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các lĩnh vực ưu tiên, nhằm thúc đẩy sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Trong cuộc họp ngày 24/8 về chiến lược này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh rằng việc đào tạo, thu hút và phát huy nhân tài phải gắn liền với chiến lược phát triển tổng thể của quốc gia, đặt lợi ích đất nước và việc thực hiện các mục tiêu chiến lược lên hàng đầu.

Dự thảo xác định nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt, đồng thời yêu cầu cải cách công tác quản lý và sử dụng cán bộ.

Mục tiêu tổng quát là đưa Việt Nam vào nhóm 3 quốc gia ASEAN đứng đầu về năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu vào năm 2030.

2. Các mục tiêu cụ thể

Chiến lược đề ra những chỉ tiêu đáng chú ý:

• Khu vực công: Nhân tài chiếm ít nhất 20% số người được tuyển dụng mới.
• Giữ chân nhân tài: Phấn đấu duy trì 100% nhân tài được tuyển dụng tiếp tục làm việc sau hơn 5 năm.
• Khoa học và công nghệ: Tỷ lệ nhân tài được đào tạo trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ đạt 60% vào năm 2030 và 100% vào năm 2050.
  
  

Để thực hiện các mục tiêu này, Việt Nam dự kiến hiện đại hóa quy trình tuyển dụng, đánh giá ứng viên dựa trên kết quả thực tế thay vì chỉ dựa vào bằng cấp, tăng quyền chủ động cho những người dám đổi mới và có sáng kiến, đồng thời xây dựng các cơ chế bảo vệ phù hợp.

Chính sách tiền lương, đãi ngộ và các quyền lợi cũng cần được điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu thu hút và giữ chân người tài.

3. Ai được xem là nhân tài ?

Theo Quyết định số 899/QĐ-TTg ngày 31/7/2023 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược quốc gia thu hút và trọng dụng nhân tài đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, việc xác định nhân tài dựa trên các tiêu chí chính:

• Có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu.
• Có tinh thần cống hiến cho sự phát triển đất nước và phục vụ nhân dân.
• Có trình độ chuyên môn, tư duy và năng lực sáng tạo nổi bật.
• Có thành tích thực tế đóng góp cho sự tiến bộ của một ngành, địa phương hoặc đất nước.
  
  

Chiến lược hướng đến bốn nhóm đối tượng :

1. Học sinh, sinh viên có thành tích xuất sắc.
2. Các nhà nghiên cứu trẻ có khả năng thực hiện nghiên cứu khoa học chất lượng cao một cách độc lập và sáng tạo.
3. Người có tài năng trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao và các ngành nghề khác.
4. Doanh nhân, nhà quản lý và lãnh đạo có năng lực.
   
   

4. Những giải pháp trọng tâm

Đổi mới tuyển dụng và đánh giá

Các cơ quan nhà nước, tổ chức và doanh nghiệp cần chủ động tìm kiếm người tài, thay vì chỉ chờ ứng viên tự ứng tuyển.

Việc tuyển chọn phải dựa trên các tiêu chí khách quan, xem xét đồng thời năng lực tư duy, kỹ năng thực hành, kết quả công việc và phẩm chất đạo đức, chứ không chỉ căn cứ vào bằng cấp.

Bố trí đúng người, đúng việc

Nhân tài cần được giao nhiệm vụ phù hợp với năng lực, đi kèm quyền hạn, nguồn lực, trách nhiệm và mục tiêu đầu ra rõ ràng.

Việc tổ chức công việc hợp lý sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan, tổ chức, đồng thời khuyến khích người tài phát huy tối đa năng lực.

Xây dựng môi trường làm việc hấp dẫn

Bên cạnh mức lương và chế độ đãi ngộ cạnh tranh, cần có môi trường làm việc chuyên nghiệp, cơ chế đánh giá minh bạch và những điều kiện thuận lợi để nhân tài phát triển lâu dài.

Những người chủ động đổi mới, đề xuất sáng kiến cũng cần được trao quyền phù hợp và có cơ chế bảo vệ khi thực hiện nhiệm vụ.

Tăng cường phối hợp và hoàn thiện pháp luật

Cần tăng cường hợp tác giữa các cơ quan của Đảng, cơ quan hành chính nhà nước và cơ sở giáo dục. Người dân cũng cần có thêm cơ hội tham gia phát hiện, giới thiệu nhân tài.

Các quy định phải được cụ thể hóa thành cơ chế pháp lý khả thi, phù hợp với nguồn nhân lực, ngân sách và điều kiện của từng bộ, ngành, địa phương. Đồng thời, cần bảo đảm cạnh tranh lành mạnh và phân bổ nguồn lực hợp lý giữa các ngành, các vùng.

5. Những thách thức còn tồn tại

Mặc dù Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách và quy định pháp luật về đào tạo, thu hút, trọng dụng và bảo vệ nhân tài, kết quả thực hiện vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và công nghệ ngày càng đóng vai trò quan trọng, Việt Nam cần một chiến lược tổng thể, có tính dài hạn và gắn chặt với nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội.

Trọng tâm không chỉ là thu hút người giỏi, mà còn phải đào tạo đúng năng lực, bố trí đúng vị trí, tạo điều kiện phát huy khả năng và xây dựng cơ chế để họ gắn bó lâu dài với đất nước.