Phối cảnh dự án Thủy điện tích năng Đông Phù Yên, tỉnh Sơn La. Nguồn ảnh: UBND tỉnh Sơn La

Ngày 14/11/2026, UBND tỉnh Sơn La tổ chức lễ khởi công dự án thủy điện tích năng Đông Phù Yên tại xã Mường Bang, do Công ty TNHH Xuân Thiện Ninh Bình làm chủ đầu tư.

Công trình được triển khai trên địa bàn hai xã Mường Bang và Mường Cơi với tổng diện tích sử dụng đất hơn 425ha, trong đó riêng xã Mường Bang chiếm hơn 414ha. Đây là dự án thủy điện tích năng thứ hai tại Việt Nam, sau dự án Bác Ái đang được xây dựng tại Khánh Hòa.

Với tổng vốn đầu tư hơn 27.870 tỷ đồng (712 triệu USD), Thủy điện tích năng Đông Phù Yên có công suất thiết kế 1.200MW, được triển khai theo hai giai đoạn. Trong đó, giai đoạn I dự kiến thực hiện từ năm 2027 đến năm 2030, với công suất 900MW ; giai đoạn II từ năm 2031 đến năm 2032, bổ sung 300MW còn lại.

Khi đi vào vận hành, nhà máy dự kiến cung cấp khoảng 1,5-2,5 tỷ kWh điện mỗi năm cho hệ thống điện quốc gia, đồng thời đóng góp khoảng 1.000 tỷ đồng/năm vào ngân sách tỉnh Sơn La. Dự án cũng được kỳ vọng tạo việc làm cho khoảng 2.400 lao động trong giai đoạn xây dựng và 350 lao động thường xuyên khi vận hành.

Với quy mô đầu tư lớn, dự án được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong việc tăng khả năng điều tiết hệ thống điện, hỗ trợ tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo và góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đồng thời, dự án cũng được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển kinh tế – xã hội cho tỉnh Sơn La.

Năng lượng tái tạo là một trong những lĩnh vực chiến lược trọng điểm của Tập đoàn Xuân Thiện, với danh mục hơn 20 dự án thủy điện, điện mặt trời và điện gió, tổng công suất gần 2.000 MW.

Nổi bật là hệ thống dự án cụm thủy điện Suối Sập, Khao Mang, Thác Cá – Đồng Sung, Sông Lô, Háng Đồng, cùng cụm điện mặt trời Xuân Thiện – Ea Súp giai đoạn 1 công suất 831 MW, đang phát triển thêm 1.400 MW trong giai đoạn 2.

Khác với các nhà máy thủy điện truyền thống, thủy điện tích năng có khả năng lưu trữ năng lượng thông qua hệ thống hai hồ chứa ở độ cao khác nhau. Cụ thể, vào thời điểm nhu cầu sử dụng điện thấp, nhà máy tận dụng nguồn điện dư thừa để bơm nước từ hồ dưới lên hồ trên, tích trữ năng lượng dưới dạng thế năng. Khi nhu cầu tiêu thụ tăng cao, nước từ hồ trên được xả xuống, vận hành các tổ máy phát điện để bổ sung nguồn cung cho hệ thống. Cơ chế này cho phép nhà máy điều tiết năng lượng linh hoạt giữa các khung giờ, góp phần cân bằng cung – cầu điện, giảm áp lực vận hành vào giờ cao điểm và nâng cao hiệu quả khai thác các nguồn điện hiện có.