Hàng giả, hàng nhái, và hàng kém chất lượng vẫn đang là vấn nạn lớn. Nó không chỉ gây ra những tổn thất về kinh tế mà còn trực tiếp đe dọa sức khỏe, sự an toàn của người tiêu dùng.

Các vụ việc hàng giả bị phát hiện gần đây cho thấy mức độ tinh vi và nghiêm trọng của vấn đề này. Trong bối cảnh thị trường hàng hóa ngày càng đa dạng, việc phân biệt thật giả trở nên khó khăn hơn bao giờ hết, gây hoang mang trong cộng đồng. Nhiều lúc, người dân không biết sản phẩm nào được phép lưu hành và sản phẩm nào có thể gây nguy hiểm nếu không tìm hiểu kỹ càng.

Thực trạng hàng giả tràn lan

Vấn nạn hàng giả, hàng nhái không còn là câu chuyện mới, nhưng mức độ tinh vi và sự lan rộng của nó qua các kênh phân phối, từ những sạp hàng quen thuộc ở chợ truyền thống đến các gian hàng ảo trên sàn thương mại điện tử (TMĐT), đang ngày càng trở thành một thách thức nhức nhối.

Nếu như ở chợ truyền thống, hàng giả còn phần nào bị phát hiện bởi những tiểu thương có kinh nghiệm và sự kiểm tra trực tiếp của khách hàng, thì trên các sàn TMĐT, cuộc chiến này dường như còn cam go hơn.

Chỉ với vài cú nhấp chuột, người tiêu dùng có thể tìm thấy vô số sản phẩm “thời thượng” với mức giá rẻ giật mình trên các sàn như Shopee, Lazada, Tiki hay TikTok Shop. Tuy nhiên, không ít trong số đó là hàng nhái, hàng kém chất lượng, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Theo phản ánh từ người dùng, nhiều sản phẩm được quảng cáo là chính hãng nhưng khi nhận lại là hàng giả, hàng “made in China” không rõ nguồn gốc.

Những khu chợ truyền thống, nơi từng là biểu tượng của sự giao thương tấp nập và niềm tin vào người bán hàng quen mặt, giờ đây cũng không tránh khỏi sự xâm nhập của hàng giả. Dạo một vòng qua các chợ đầu mối hay những chợ lẻ lớn ở Hà Nội, không khó để bắt gặp những sản phẩm “na ná” các thương hiệu nổi tiếng, từ quần áo, giày dép, mỹ phẩm đến đồ gia dụng, điện tử.

Chị Lan, một tiểu thương có hơn 15 năm kinh nghiệm bán đồ gia dụng tại chợ Đồng Xuân (Hà Nội), chia sẻ : “Ngày xưa buôn bán nó khác lắm. Hàng hóa rõ ràng, khách mua cũng tin tưởng. Giờ thì vàng thau lẫn lộn. Ngay cả chúng tôi đi lấy hàng nhiều khi cũng phải căng mắt ra mà xem, sơ sẩy là ôm phải lô hàng ‘fake’ ngay. Mà hàng không chính hãng bây giờ làm tinh vi lắm, nhìn qua không khác gì hàng thật, giá lại rẻ hơn nhiều nên nhiều người vẫn mua.

Ngày 14-5-2026, tại khu vực kiểm tra hàng hóa xuất khẩu ở cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, qua kiểm tra, lực lượng hải phát hiện 1.776 sản phẩm có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam, gồm 1.296 tuýp sữa rửa mặt Senka Perfect Whip và 480 tuýp kem chống nắng Banana Boat Sport. Các sản phẩm đều in dòng chữ “Made in Japan” hoặc “Made in USA” trên bao bì.

Tại cửa khẩu quốc tế Cha Lo, từ ngày 13 đến 16-5-2026, lực lượng hải quan tiếp tục phát hiện 13.765 sản phẩm nghi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trong một lô hàng quá cảnh khác.

Tang vật gồm hàng trăm túi xách, ba lô, giày thể thao mang nhãn hiệu Gucci, Chanel, Loewe, Goyard, Kipling, Nike cùng hơn 13.000 sản phẩm quần áo gắn các thương hiệu Adidas, Nike, Hermes, Zara, Camel.

Trong các ngày 17 và 18-5-2026, cũng tại cửa khẩu Cha Lo, cơ quan hải quan tiếp tục phát hiện thêm 2.848 sản phẩm nghi giả mạo nhãn hiệu trong một lô hàng quá cảnh khác.

Số hàng hóa này gồm gần 2.000 áo thể thao mang nhãn hiệu Adidas, Nike, Puma, Reebok, Umbro, Asics ; 590 quần thể thao và 278 đôi dép mang nhãn hiệu Crocs.

Cơ quan hải quan cho biết sẽ tiếp tục tăng cường thu thập thông tin, kiểm tra trọng điểm đối với các lô hàng có dấu hiệu nghi vấn nhằm ngăn chặn buôn lậu, bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng cả nước đã phát hiện, xử lý gần 44.000 vụ việc liên quan đến buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả ; khởi tố 1.464 vụ án với 2.277 đối tượng. Những con số được Ban Chỉ đạo 389 quốc gia công bố cho thấy mức độ nóng bỏng của cuộc chiến chống hàng lậu, hàng giả, đồng thời phản ánh sự vào cuộc quyết liệt của các lực lượng chức năng từ trung ương tới địa phương.

Đáng chú ý, số vụ buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu tăng hơn 208% so với cùng kỳ năm trước ; số vụ hàng giả và vi phạm sở hữu trí tuệ tăng hơn 167%.

Hàng giả giờ không còn xuất hiện nhỏ lẻ như trước mà len lỏi vào nhiều lĩnh vực, từ mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc chữa bệnh đến hàng tiêu dùng thiết yếu, vật tư nông nghiệp hay sản phẩm bán trên môi trường mạng.

Nếu như trước đây, buôn lậu thường gắn với các tuyến biên giới, đường mòn hay kho bãi tập kết hàng hóa thì nay nhiều đối tượng đã chuyển mạnh lên không gian mạng. Livestream bán hàng, sàn thương mại điện tử, dịch vụ chuyển phát nhanh… đang bị lợi dụng để tiêu thụ hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc với tốc độ rất nhanh.

Ở nhiều địa phương, lực lượng chức năng không chỉ kiểm tra tại chợ truyền thống, kho hàng hay tuyến vận chuyển mà còn tăng cường rà soát hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Đây là yêu cầu tất yếu khi phương thức vi phạm thay đổi từng ngày.

Cuộc chiến chống hàng giả, hàng lậu rõ ràng không chỉ là chuyện xử lý vài vụ vi phạm đơn lẻ. Phía sau đó là yêu cầu giữ kỷ cương thị trường, bảo vệ người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh công bằng cho doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Bởi thực tế cho thấy, mỗi lô hàng giả bị phát hiện không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn làm xói mòn niềm tin của người tiêu dùng. Nghiêm trọng hơn, nhiều mặt hàng giả liên quan trực tiếp tới sức khỏe con người như thuốc, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm… có thể để lại hậu quả lâu dài.

Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển rất nhanh, cuộc chiến này chắc chắn sẽ còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, việc gần 1.500 vụ án bị khởi tố chỉ sau vài tháng đầu năm cho thấy một thông điệp rõ ràng : không thể buông lỏng trong đấu tranh với buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Khi các hành vi vi phạm bị xử lý nghiêm minh, thị trường mới có thể vận hành minh bạch hơn và doanh nghiệp làm ăn bài bản mới có thêm niềm tin để đầu tư, phát triển lâu dài.