Đảng Cộng sản Việt Nam sẽ tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14, nhiệm kỳ 5 năm, từ ngày 19 đến ngày 25 tháng 1 năm 2025. Đây là một sự kiện chính trị được chuẩn bị và tổ chức hết sức chặt chẽ, có vai trò quyết định phương hướng và đường lối chính trị của đất nước đến năm 2030.

Đại hội diễn ra trong thời điểm then chốt, khi Việt Nam phải đối mặt với sự suy giảm của thương mại toàn cầu, gia tăng áp lực địa chính trị và những mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng.

---

Các nhà lãnh đạo Việt Nam được lựa chọn như thế nào ?

Khoảng 1.600 đại biểu, đại diện cho hơn 5 triệu đảng viên, sẽ tham dự Đại hội. Nhiệm vụ đầu tiên của họ là bầu chọn khoảng 200 ủy viên Ban Chấp hành Trung ương, cơ quan ra quyết định quan trọng nhất của Đảng.

Sau đó, Ban Chấp hành Trung ương sẽ bầu từ 17 đến 19 ủy viên Bộ Chính trị, cơ quan quyền lực cao nhất trong hệ thống chính trị Việt Nam. Trong số này, Tổng Bí thư, nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất đất nước, sẽ được lựa chọn.

Trên thực tế, các quyết định nhân sự chủ chốt thường đã được thống nhất từ trước khi Đại hội diễn ra, thông qua các cuộc họp nội bộ của Đảng nhằm lựa chọn và sàng lọc ứng viên.

Sau Đại hội, các cuộc bầu cử Quốc hội dự kiến diễn ra từ tháng 3 đến tháng 5 sẽ chính thức phê chuẩn các quyết định của Đại hội Đảng cho những vị trí quan trọng của Nhà nước, bao gồm Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội, các bộ trưởng và Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

---

Việt Nam có thay đổi đường lối không ?

Mặc dù có sự luân chuyển lãnh đạo, hệ thống chính trị Việt Nam vẫn dựa trên nguyên tắc lãnh đạo tập thể, điều đã bảo đảm sự liên tục đáng kể trong chính sách kinh tế, xã hội và đối ngoại kể từ công cuộc Đổi mới vào cuối những năm 1980.

Chính sách đối ngoại

Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục duy trì thế cân bằng tinh tế giữa các cường quốc như Trung Quốc, Hoa Kỳ và Nga, chiến lược được gọi là “ngoại giao cây tre”, thuật ngữ do cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đề xướng.

Định hướng kinh tế

Ông Tô Lâm đã thể hiện sự ủng hộ đối với một khu vực tư nhân mạnh mẽ hơn, thúc đẩy hình thành các “nhà vô địch quốc gia” dưới sự giám sát của Nhà nước. Dù mong muốn giảm sự phụ thuộc lớn vào đầu tư nước ngoài, Việt Nam vẫn rất cần và đang thu hút dòng vốn công nghệ cao nhằm đạt được các mục tiêu phát triển dài hạn.

---

Mục tiêu đầy tham vọng đến năm 2030

Thành tích kinh tế tiếp tục là yếu tố then chốt tạo nên tính chính danh của Đảng.

Theo dự thảo báo cáo chính trị, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân ít nhất 10% mỗi năm trong giai đoạn 2026–2030, cao hơn nhiều so với mục tiêu 6,5%–7% đạt được trong giai đoạn 2021–2025.

Mục tiêu này được đưa ra trong bối cảnh ngày càng nhiều thách thức, đặc biệt là ứng đối thuế quan của Hoa Kỳ đối với hàng xuất khẩu Việt Nam, có nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn thu từ một trong những thị trường nước ngoài quan trọng nhất.

Để hỗ trợ tăng trưởng, Đảng dự kiến sẽ:

• Xác định kinh tế tư nhân là “động lực của nền kinh tế”, đồng thời vẫn bảo đảm “vai trò chủ đạo” của Nhà nước
• Tăng chi tiêu công cho hạ tầng và phát triển
• Cho phép thâm hụt ngân sách cao hơn, khoảng 5% GDP, so với mức 3,1%–3,2% trong nhiệm kỳ 5 năm trước

---

Phân tích : Ưu tiên ổn định hơn là sự bất ngờ, tham vọng hơn là sự dễ dàng

Đại hội sắp tới của Đảng Cộng sản Việt Nam nhiều khả năng sẽ không mang lại những thay đổi chính sách đột ngột, nhưng tác động của nó hoàn toàn không mang tính hình thức.

Sự tiếp nối quyền lực dưới thời ông Tô Lâm cho thấy xu hướng tăng cường an ninh, kỷ luật và quyền lực của Nhà nước, trong khi Đảng vẫn kỳ vọng thúc đẩy tăng trưởng nhanh hơn thông qua khu vực tư nhân. Sự căng thẳng giữa kiểm soát chính trị chặt chẽ hơn và tự do hóa kinh tế sẽ định hình chặng đường phát triển tiếp theo của Việt Nam.

Mục tiêu tăng trưởng 10% phản ánh niềm tin lớn, nhưng cũng đi kèm rủi ro. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu suy giảm và chủ nghĩa bảo hộ gia tăng, việc đạt được mục tiêu này sẽ đòi hỏi cải cách cơ cấu sâu rộng hơn, tăng cường tiêu dùng nội địa và quản lý chặt chẽ nợ công.

Tóm lại, Đại hội cho thấy rõ mô hình quản trị của Việt Nam : ngoại giao thận trọng kết hợp với tham vọng tăng tốc không ngừng. Câu hỏi cốt lõi đối với thế hệ lãnh đạo tiếp theo là liệu mô hình này có giúp Việt Nam đạt được vị thế quốc gia thu nhập cao vào năm 2045 mà không phát sinh những căng thẳng xã hội hay tài chính hay không.

---

Nguồn: Moderndiplomacy.eu, theo Reuters