Nguyên nhân đặc biệt :

Vùng hội tụ gió là khu vực mà các luồng không khí từ các hướng khác nhau chuyển động và gặp nhau tại một điểm hoặc một dải trong khí quyển (ví dụ gió Đông Nam ẩm gặp gió Tây).

Khi các luồng gió này thổi ùa vào nhau, chúng không thể đi ngang qua nhau mà bị ép bốc lên cao mạnh mẽ. Quá trình này tạo ra các dòng không khí đi lên mang theo nhiều hơi ẩm. Càng lên cao, không khí càng lạnh, hơi ẩm ngưng tụ lại thành những đám mây dông dày đặc.

Tác động thời tiết :

• Gây mưa lớn : Đây là nguyên nhân chính gây ra các đợt mưa rào, mưa dông diện rộng, đôi khi kéo dài nhiều giờ, nhiều ngày và có cường độ rất mạnh.
• Sấm sét và gió lốc : Sự chuyển động mạnh của luồng không khí bốc lên dễ sinh ra sấm chớp, gió giật hoặc dông lốc nguy hiểm.
  
  

Cập nhật tình hình thời tiết, thiên tai diện rộng từ ngày 14/9 ngày 17/9/2026 cho toàn bộ khu vực Bắc Bộ (và hai tỉnh Bắc Trung Bộ chịu ảnh hưởng chung là Thanh Hóa, Nghệ An). Mưa lớn đang ở giai đoạn cuối trước khi giảm hẳn, tuy nhiên lượng nước tích lũy lớn khiến tình trạng ngập úng và báo động lũ đạt mức nghiêm trọng.

Thông tin chi tiết được phân theo các nhóm tỉnh thành dựa trên diễn biến thời tiết thực tế :

🔴 Nhóm 1: Các tỉnh trọng điểm mưa to, nguy cơ ngập sâu & Lũ báo động 3 : Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Bắc Ninh, Phú Thọ (phía Nam), Thanh Hóa, Nghệ An.

Các khu vực này chịu cường suất mưa lớn nhất, phổ biến từ 40–80mm, có nơi trên 130–150mm.

• ⚠️ Tình trạng khẩn cấp:
  • Ngập úng đô thị : Nhiều tuyến đường tại Hà Nội (như khu vực Cầu Diễn, Hoài Đức) bị biến thành sông, giao thông tê liệt. Các khu vực trũng thấp tại Ninh Bình cũng bị ngập sâu.
  • Lũ sông dâng cao cực nguy hiểm : Lũ trên sông Bôi, sông Hoàng Long (Ninh Bình) và sông Bưởi (Thanh Hóa) duy trì cao trên mức báo động 3. Thanh Hóa và Nghệ An đã phải chủ động sơ tán hàng trăm hộ dân dọc các sông, ngầm tràn vì nước dâng bịt lối, chia cắt cục bộ.
  • Hạ tầng: Nhiều cầu tràn, tuyến quốc lộ qua Nghệ An, Thanh Hóa bị nứt toác, bong tróc do lũ xiết. Bắc Ninh và Thái Nguyên phải vận hành tối đa các trạm bơm và mở dòng thoát lũ khu vực Cầu Điệp để bảo vệ nông nghiệp.
    
    

🟡 Nhóm 2 : Các tỉnh miền núi nguy cơ cao xảy ra Lũ quét & Sạt lở đất

Lượng mưa đo được thấp hơn (phổ biến từ 30–60mm) nhưng độ ẩm đất đã đạt trạng thái bão hòa (trên 85%) sau nhiều ngày dầm mưa : Sơn La, Lào Cai, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Quảng Ninh, Phú Thọ (phía Bắc).

• ⚠️ Tình trạng khẩn cấp:
  • Lũ quét, sạt lở : Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia phát lệnh cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai (Phú Thọ ở cấp độ 2). Các vùng núi dốc tại Lào Cai, Sơn La, Tuyên Quang có nguy cơ sụt lún cao. Hải Phòng và Quảng Ninh (Hạ Long, Yên Lập) cũng ghi nhận mưa vừa kèm nguy cơ sạt trượt đất đá.
  • Tại Phú Thọ, mưa lớn đã cô lập một số hang động, lực lượng chức năng vừa cứu hộ thành công các trường hợp mắc kẹt tại hang Rút.
    
    

🟢 Nhóm 3 : Các tỉnh mưa rào rải rác, ít chịu ảnh hưởng ngập lụt

• Lai Châu, Điện Biên, Cao Bằng, Bắc Kạn, Hà Giang, Lạng Sơn.
• Khu vực này chủ yếu có mưa rào và dông rải rác với lượng mưa nhỏ hơn (15–30mm). Dù ít nguy cơ ngập úng hơn, người dân vẫn cần đề phòng dông lốc, sét giật mạnh trong cơn mưa.
  
  

Thiệt hại do mưa lũ tăng nhanh

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Theo báo cáo từ Văn phòng Ban Chỉ huy Phòng thủ Dân sự các tỉnh, thành phố Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, tính đến 7h ngày 17/9, mưa lớn, ngập lụt đã gây thiệt hại :

Về nhà cửa :

3 nhà sập (Thanh Hóa) ; 21 nhà hư hỏng (Lào Cai 5, Phú Thọ 11, Thanh Hóa 1, Nghệ An 04).

2.291 nhà ngập (Phú Thọ 141, Hà Nội 146, Ninh Bình 921, Thanh Hóa 334, Nghệ An 749); ngập nhiều tuyến giao thông gây chia cắt 1.621 hộ (Thanh Hóa 1.220 hộ tại các xã Thạch Quảng, Xuân Thái, Thanh Phong ; Nghệ An 401 hộ tại các xã Lạc Thủy, Cao Dương) ; ngập lối đi 372 hộ tại xã Xuân Mai (Hà Nội).

Về nông nghiệp :

10.014 ha lúa, hoa màu, cây trồng ngập, thiệt hại (Hà Nội 727ha, Ninh Bình 5.843ha, Thanh Hóa 2.157ha, Nghệ An 1.287); 195 con gia súc, 11.958 con gia cầm bị chết, cuốn trôi (Nghệ An).

Về giao thông :

 92 điểm sạt lở (Lào Cai 03, Phú Thọ 27, Thanh Hóa 31, Nghệ An 31), trong đó 8 điểm Quốc lộ (Lào Cai 01 điểm trên  QL32 ; Phú Thọ 03 điểm trên QL6, QL70b, đường HCM ; Thanh Hóa 04 điểm trên QL15C, QL16, QL.217).

Mưa lớn kéo dài hết ngày 17-9, lũ trên các sông dâng cao

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, đêm 16/9 và sáng 17/9, khu vực Phú Thọ, Tp. Hà Nội, Hưng Yên, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An và phía Nam các tỉnh Lào Cai, Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to và dông ; riêng khu vực Tp. Hà Nội, Ninh Bình, Thanh Hóa và Nghệ An có mưa to đến rất to. Lượng mưa tính từ 19 giờ ngày 16/9 đến 8 giờ ngày 17/9 có nơi trên 170mm như các trạm: Hoài Đức (Hà Nội) 185.0mm, Gia Viễn (Ninh Bình) 173.0mm, Cẩm Liên 2 (Thanh Hóa) 238.0mm…

Ninh Bình : Nước sông Đáy dâng cao đã gây ngập lụt nhiều nhà dân sinh sống ven sông. (Ảnh: Đại Nghĩa)

Thanh Hóa : 35 địa phương trên địa bàn tỉnh phải sơ tán 416 hộ với 1.669 người

Hà Nội