Dữ liệu mới nhất từ Bộ Tư pháp Hàn Quốc cho thấy số du học sinh ở lại sau khi hết hạn thị thực D-2 (hệ cao đẳng, đại học và sau đại học) đạt kỷ lục hơn 9.900 người vào tháng 8, theo The Chosun Daily.

Trong đó, du học sinh Việt Nam chiếm tỷ lệ lớn nhất với hơn 6.800 người (hơn 68%), gấp gần 5 lần nhóm đứng nhì là Ouzbékistan (hơn 14%).

Ở hệ học tiếng (visa D-4-1 và D-4-7), du học sinh Việt cũng dẫn đầu nhóm ở lại quá hạn, với hơn 19.400 người, chiếm 89,4% tổng số. Tính theo quốc tịch, khoảng 40% sinh viên Việt Nam hệ này vi phạm quy định, chỉ sau Ouzbékistan, tăng gần 6% so với năm ngoái.

Tùy trường hợp, nhóm này có nguy cơ bị phạt tiền, phạt tù, trục xuất và cấm nhập cảnh lại vào Hàn Quốc.

Hiện, du học sinh Việt Nam đông nhất ở Hàn Quốc, với hơn 129.200 người, tương đương 35%, tăng hơn 20.000 so với năm ngoái. Sinh viên Trung Quốc đông thứ hai với hơn 89.000 người, theo University News Network.

Tình trạng hơn 26.200 du học sinh Việt Nam ở lại cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc xuất phát từ nhiều nguyên nhân cốt lõi liên quan đến mục đích kinh tế, áp lực tài chính cá nhân và các rào cản chính sách.

Các nguyên nhân cụ thể dẫn đến thực trạng này bao gồm:

• Du học trá hình để lao động : Nhiều người chọn visa học tiếng (D-4) như một giải pháp thay thế xuất khẩu lao động chính ngạch, với mục đích ban đầu là bỏ học để ra ngoài làm việc toàn thời gian.
• Áp lực tài chính và nợ nần : Gánh nặng nợ phí đi lại, học phí và sinh hoạt phí khiến họ phải làm thêm quá giờ, và khi vi phạm hoặc mất visa, họ chọn cách trốn ở lại.
• Rào cản chuyển đổi visa sau tốt nghiệp : Sự khó khăn trong việc đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn hay tiếng Hàn (TOPIK) để đổi sang visa lao động (như E-7) khiến nhiều người ở lại khi visa tìm việc hết hạn.
• Quy định thắt chặt từ cơ quan chức năng : Việc siết chặt kiểm tra tài chính của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Hàn Quốc khiến nhiều học sinh gặp lỗi thủ tục, bị từ chối gia hạn visa và rơi vào tình trạng cư trú trái phép ngoài ý muốn.
  
  

Để giải quyết, Bộ Tư pháp Hàn Quốc đang cải cách chính sách, đơn giản hóa thủ tục làm thêm và mở rộng cơ hội chuyển đổi visa dài hạn.

1. Hệ lụy pháp lý đối với người cư trú bất hợp pháp

Việc du học sinh tự ý bỏ học, quá hạn thị thực hoặc đi làm “chui” tại Hàn Quốc sẽ phải đối mặt với những chế tài rất nặng nề :

• Mức phạt tiền phía Hàn Quốc : Theo quy định của luật pháp Hàn Quốc, người cư trú bất hợp pháp khi bị bắt hoặc tự nguyện đầu thú có thể bị phạt tiền tối đa lên đến 20 triệu Won (khoảng gần 350 triệu VNĐ) tùy thuộc vào thời gian trốn ở lại.
• Trục xuất và cấm nhập cảnh : Người vi phạm sẽ bị cưỡng chế trục xuất về nước và bị áp đặt lệnh cấm nhập cảnh trở lại Hàn Quốc trong thời gian từ 5 năm đến vĩnh viễn.
• Mức phạt từ phía Việt Nam : Theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ tháng 9/2026, công dân Việt Nam tự ý ở lại nước ngoài trái pháp luật sau khi chấm dứt hợp đồng/thị thực lao động có thể bị xử phạt hành chính từ 80 đến 100 triệu đồng.
  
  

2. Chính sách thị thực mới hỗ trợ du học sinh chuyển đổi visa lao động

Để giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao và giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động, Bộ Tư pháp Hàn Quốc vừa công bố định hướng cải cách lớn vào ngày 07/10/2026. Trọng tâm thay đổi từ việc “quản lý, thắt chặt” sang “đào tạo và giữ lại nhân lực phù hợp”:

• Ưu tiên khối ngành STEM : Hàn Quốc đang đơn giản hóa quy trình chuyển đổi trực tiếp từ visa du học (D-2) hoặc visa tìm việc (D-10) sang các loại visa lao động tay nghề cao (E-7) hoặc visa định cư chuyên gia.
• Tập trung vào năng lực thực tế : Các tiêu chuẩn xét duyệt chuyển đổi visa lao động mới sẽ ưu tiên đánh giá dựa trên trình độ tiếng Hàn (chứng chỉ TOPIK), kỹ năng chuyên môn thay vì chỉ dựa vào quy mô hay doanh thu của doanh nghiệp bảo lãnh.
• Hỗ trợ lao động tại các vùng giảm dân số : Triển khai diện visa kết hợp như loại hình E-7-4R, hỗ trợ du học sinh tốt nghiệp ở lại làm việc dài hạn tại các địa phương đang thiếu hụt nhân lực trầm trọng tại Hàn Quốc.
  
  

3. Vùng miền tại Việt Nam bị hạn chế tuyển sinh du học

Do có tỷ lệ du học sinh và lao động bỏ trốn hoặc cư trú bất hợp pháp ở mức cao, Văn phòng Quản lý Xuất nhập cảnh Hàn Quốc và Đại sứ quán thường áp dụng cơ chế xét duyệt hồ sơ cực kỳ nghiêm ngặt hoặc hạn chế cấp mã code/visa (đặc biệt đối với các trường đại học Top 2% và Top 3%) đối với một số khu vực tại Việt Nam.

Danh sách các tỉnh thành thường nằm trong diện bị các trường Hàn Quốc hạn chế tuyển sinh bao gồm :

• Khu vực miền Bắc và miền Trung : Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Thanh Hóa, Hải Dương và Nam Định.
• Tác động thực tế : Học sinh thuộc các địa phương này khi nộp hồ sơ du học cần có học bạ với GPA rất cao (thường từ 7.5 hoặc 8.0 trở lên), phải chứng minh tài chính minh bạch, đóng băng sổ tiết kiệm tại ngân hàng Hàn Quốc và đa số chỉ có thể ứng tuyển vào các trường đại học thuộc Top 1% (trường chứng nhận có tỷ lệ bỏ trốn dưới 1%) để đảm bảo khả năng ra visa.