Đường Hồ Chí Minh được khai sinh vào ngày 19/5/1959, đúng vào ngày sinh nhật thứ 69 của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tuyến đường còn được gọi là Đường 559 hay đường Trướng Sơn. Trong thời kỳ chiến tranh, tuyến đường này đã trở thành huyền thoại dẫn đến cuộc thắng lợi tháng 4 năm 1975.

Ngày nay, đường Hồ Chí Minh là 1 trong 4 tuyến đường giao thông huyết mạch nhất cả nước, trải dài từ Bắc đến Nam, bên cạnh các tuyến đường quốc lộ 1A, cao tốc Bắc – Nam và tuyến đường ven biển Việt Nam.

Cả tuyến đường Hồ Chí Minh chạy qua vùng núi phía Tây của dãy Trường Sơn (phía Lào và Campuchia), khác biệt so với quốc lộ 1A – tuyến đường chủ yếu chạy qua đồng bằng ven biển phía Đông.

Tuyến đường mòn này được xây dựng trên cơ sở nâng cấp và mở rộng một số tỉnh lộ, quốc lộ, ngoài ra cũng làm mới một số đoạn. Dự kiến, sau năm 2030, tuyến đường Hồ Chí Minh sẽ được nâng cấp để trở thành đường cao tốc Bắc Nam nhánh Tây, quy mô nhỏ hơn tuyến đường cao tốc nhánh Đông.

Sau hơn 20 năm triển khai, dự án đường Hồ Chí Minh dự kiến đến hết năm nay cơ bản hoàn thành mục tiêu nối thông toàn tuyến từ Pác Bó, Cao Bằng đến Đất Mũi, Cà Mau dựa trên cơ sở tận dụng quốc lộ 32 và quốc lộ 21.

Toàn tuyến đường Hồ Chí Minh Bắc – Nam.

Đường có điểm đầu tại Pác Bó (Cao Bằng), điểm cuối tại Đất Mũi (Cà Mau), dài 3.183 km, trong đó tuyến chính dài 2.499 km, nhánh phía Tây dài 684 km. Quy mô từ 2 đến 6 làn xe tùy địa hình từng khu vực.

Cụ thể, dự án đã hoàn thành 2.488 trên tổng số 2.744 km tuyến chính, đang thi công 3 dự án dài 168,5 km, tận dụng QL2 và QL21 dài 87,5 km; đã và đang nâng cấp 777,5 km đạt chuẩn cao tốc (tối thiểu 4 làn đường).

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, dự án đã góp phần hoàn thành mục tiêu chiến lược của đất nước là xây dựng 5.000 km đường bộ cao tốc vào năm 2030. Đây cũng là mạch máu giao thông phía Tây, gắn kết chặt chẽ 3 miền Bắc – Trung – Nam, chia sẻ áp lực, giảm tải cho QL1.