Hà Nội, ngày 16/1/2026 – Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) đã chính thức khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam. Đây là dấu mốc quan trọng, lần đầu tiên Việt Nam hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước, tạo nền tảng cho mục tiêu từng bước làm chủ công nghệ lõi và phát triển hệ sinh thái bán dẫn trong nước.

Nhà máy được xây dựng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), trên diện tích 27 ha, với định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn.

Khi đi vào hoạt động, nhà máy có thể đáp ứng cho các ngành công nghiệp quốc gia như : hàng không vũ trụ, viễn thông, Internet vạn vật (IoT), sản xuất ô tô, thiết bị y tế, tự động hóa…

Một sản phẩm chip bán dẫn hoàn chỉnh phải trải qua sáu công đoạn chính gồm : định nghĩa sản phẩm, thiết kế hệ thống, thiết kế chi tiết, chế tạo chip, đóng gói – đo kiểm và tích hợp – thử nghiệm. Thời gian qua, Việt Nam đã từng bước tham gia vào năm công đoạn ; riêng công đoạn chế tạo chip – khâu phức tạp và then chốt nhất – hiện chưa thể thực hiện trong nước. Việc xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn sẽ giúp hoàn thiện và khép kín toàn bộ quy trình sản xuất chip bán dẫn ngay tại Việt Nam.

Chế tạo chip bán dẫn là một trong những quy trình công nghệ tinh vi và đòi hỏi kỷ luật cao nhất hiện nay. Từ một tấm mỏng bằng silicium có độ tinh khiết gần như tuyệt đối, chip được hình thành thông qua 1000 bước công nghệ liên tiếp, kéo dài trong 3 tháng. Chỉ một sai lệch nhỏ ở bất kỳ công đoạn nào cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ dây chuyền, đòi hỏi năng lực tổ chức, quản trị và làm chủ công nghệ ở trình độ rất cao.

Viettel chuẩn bị nhân lực cho nhà máy

Tập đoàn Viettel cho biết đã phối hợp với Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội mở khóa đào tạo kỹ sư chế tạo chip bán dẫn. Nhóm kỹ sư này được kỳ vọng tham gia vào quá trình vận hành, làm chủ dây chuyền sản xuất tại nhà máy chip đầu tiên của Việt Nam.

Khóa đầu tiên quy tụ 20 kỹ sư thuộc khối chế tạo chip (Fab) của Trung tâm bán dẫn Viettel (VSI). Trong gần 300 giờ học, học viên sẽ được trang bị kiến thức chuyên sâu về công nghệ chế tạo, kỹ năng sử dụng và thao tác trên thiết bị phòng sạch. Không chỉ lý thuyết, nhóm được thực hành sản xuất theo tiêu chuẩn công nghiệp.

Nhà máy cũng được kỳ vọng trở thành trung tâm đào tạo thực hành cho nguồn nhân lực bán dẫn, gắn đào tạo với môi trường sản xuất thực tế. Thông qua đó, Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư thiết kế chip trong Chương trình phát triển nguồn nhân lực công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, hướng tới quy mô nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đạt trên 100.000 người trong Chiến lược bán dẫn quốc gia đến năm 2040.

Việt Nam hiện có hơn 7.000 kỹ sư thiết kế vi mạch. Số kỹ sư tham gia khâu đóng gói kiểm thử, vật liệu và thiết bị bán dẫn khoảng 7.000-8.000 người. “Tính sơ bộ, Việt Nam có 15.000 kỹ sư, chưa kể khoảng 10.000 kỹ thuật viên”, Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) Võ Xuân Hoài cho biết.

Trong một năm qua, Việt Nam tăng gần 1.000 kỹ sư thiết kế bán dẫn, phần lớn thông qua việc đào tạo chuyển đổi kỹ sư ở những chuyên ngành gần. Với đào tạo chính quy, năm 2024, Việt Nam có gần 30 trường có ngành hoặc chuyên ngành vi mạch, tổng tuyển sinh gần 10.000 sinh viên.