Sau 8 tháng kể từ ngày Bệnh viện Tâm Anh ký hợp đồng đặt mua hệ thống xạ trị proton điều trị ung thư gần 2000 tỷ đồng (76 triệu USD) của Mevion (Mỹ), những hợp phần thiết bị đầu tiên đã có mặt tại TP.HCM ngày 20-10-2026.

Hệ thống xạ trị proton MEVION S250-FIT đầu tiên trên thế giới đã được Bệnh viện Đại học Stanford của Mỹ chính thức ứng dụng vào tháng 4/2026, và Bệnh viện Tâm Anh là đơn vị thứ 2 trên toàn cầu đặt mua, thể hiện trên bản đồ đối tác chính thức của hãng Mevion.

Là hệ thống xạ trị proton toàn diện đầu tiên và duy nhất được thiết kế để lắp đặt vừa vặn trong hầm máy xạ trị tia X (LINAC) tiêu chuẩn, MEVION S250-FIT có thiết kế nhỏ gọn, loại bỏ hoàn toàn yêu cầu xây dựng các tòa nhà quy mô lớn phức tạp của các cỗ máy proton truyền thống, nhưng vẫn đạt yêu cầu cao cấp về quá trình sản xuất, lắp đặt đồng bộ nhiều hệ thống cấu thành phức tạp, như hệ thống gia tốc proton, hệ thống tạo và điều khiển chùm tia xạ, hệ thống định vị bệnh nhân, hình ảnh, cơ khí chính xác cũng như các hệ thống điện điều khiển và nhiều lớp an toàn khác.

GS.BS Quỳnh Thư Lê, Chủ nhiệm bộ môn Xạ trị Ung thư, Đại học Stanford, kiêm Giám đốc chương trình Sinh học xạ trị thuộc Viện Ung thư Stanford cho biết xạ trị proton với năng lượng tia xạ được trí tuệ nhân tạo (AI) phân tích chuyên sâu để xác định chính xác vị trí của khối u (kể cả khối u kích thước siêu nhỏ hoặc ở vị trí rất khó) và dừng lại ngay tại vị trí khối u, tập trung gần như toàn bộ năng lượng để tiêu diệt khối u mà không đi xuyên qua phá hủy các vùng lân cận cũng như các cơ quan nằm phía sau khối u như xạ trị photon truyền thống (dùng tia X). Do đó, xạ trị proton tăng cao hiệu quả điều trị, giảm lượng bức xạ không cần thiết, giảm tối đa độc tính và tác dụng phụ lên cơ thể.

Theo bác sĩ Xuân Dũng, ung thư là vấn đề sức khỏe cấp thiết được nhiều quốc gia đưa lên hàng đầu. Trong các vũ khí điều trị ung thư, xạ trị vẫn là vũ khí nền tảng quan trọng. Khoảng 60% người bệnh ung thư cần được xạ trị.

Hiện nay, người bệnh Việt Nam muốn được sử dụng phương pháp điều trị hiện đại như xạ trị proton sẽ phải ra nước ngoài với thời gian chờ đợi nhiều tháng và chi phí rất cao, lên tới hàng chục tỷ đồng (1 tỷ đồng  = 38 000 USD). Do đó, rất ít người bệnh ung thư Việt Nam có thể tiếp cận. Việc đầu tư đưa về Việt Nam hệ thống xạ trị proton MEVION S250-FIT góp phần hiện thực hóa các Nghị quyết 57, 72 của Bộ Chính trị về đột phá, phát triển khoa học công nghệ, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Công nghệ xạ trị proton Mevion khi được ứng dụng tại Bệnh viện Đa khoa và Ung bướu Tâm Anh trong thời gian tới sẽ mở ra giai đoạn mới trong điều trị ung thư tại Việt Nam với hiệu quả cao tương đương thế giới và chi phí thấp hơn hàng chục lần, được hưởng đầy đủ bảo hiểm y tế theo quy định.