Hội người việt nam tại pháp HNVNTP (UGVF): 50 năm lịch sử, sự ra đời của một cộng đồng đoàn kết (tháng 4/1976)
Ngay sau Đại hội thành lập, HNVNTP đã tập hợp hàng trăm hội viên đến từ các phong trào yêu nước, các hội cơ sở, các mạng lưới trí thức, công nhân, thương gia, y
Ngày 24-25 tháng 4 năm1976 : Hội người việt nam tại pháp HNVNTP (UGVF) chính thức ra đời
Trong tinh thần và niềm vui cao độ vì đất nước đã được hoàn toàn thống nhất, tháng 4/1976, Hội người việt nam tại pháp UGVF (Union Générale des Vietnamiens de France) chính thức được thành lập. Kế thừa và tiếp nối con đường hoạt động của Liên hiệp Việt kiều tại Pháp (LHVKTP) – tổ chức đã tuyên bố sẵn sàng tự giải tán từ tháng 12/1975 – UGVF ra đời để mở ra một thời kỳ mới cho phong trào Việt kiều : thời kỳ tham gia tích cực vào công cuộc xây dựng lại đất nước sau chiến tranh.
Ngay sau Đại hội thành lập, HNVNTP đã tập hợp hàng trăm hội viên đến từ các phong trào yêu nước, các hội cơ sở, các mạng lưới trí thức, công nhân, thương gia, y tế và sinh viên đã được vun đắp suốt hai mươi năm trước đó.
Nguồn cội của một phong trào : 1954 – 1975
Trước khi có HNVNTP, cả một phong trào Việt kiều đã trưởng thành, được dẫn dắt bởi lòng yêu nước và sự ủng hộ đối với cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước. Phong trào này bắt nguồn từ « Nhóm người An nam yêu nước » do Nguyễn Ái Quốc sáng lập năm 1919, tiền thân của tất cả các hội đoàn yêu nước Việt Nam tại Pháp, mà HNVNTP ngày nay là người kế thừa.
1954 – 1955 : Những bước đầu tiên
- 20/7/1954 : Bắt đầu từ trại hè ở Tours. Sau Hiệp định Genève, các hoạt động của phong trào dần dần được tổ chức công khai.
- 1954-1958 : Đợt hai của Việt kiều Pháp về Việt Nam đóng góp xây dựng đất nước.
- Tháng 12/1955 : Đại hội thành lập Liên hiệp Việt kiều (LHVK) được tổ chức, với 800 hội viên đóng niên liễm, 11 Chi hội trên toàn nước Pháp. Nguyễn Khắc Viện là Tổng thư ký đầu tiên. Trụ sở đặt tại số 4 rue Git-le-Cœur, quận 6 Paris.
1956 – 1965 : Kháng chiến và tổ chức sinh viên
- 1956 : Chính quyền Mỹ-Diệm ra sức phá Hiệp định Genève. Nhiều sinh viên Việt Nam tại Pháp tham gia phong trào yêu nước bị cắt chuyển ngân. Phong trào tương trợ sinh viên nhận được sự ủng hộ từ cộng đồng.
- Báo Quyết Thắng đổi tên thành Đất Nước.
- 1959-1960 : Tháng 12/1959, LHVK bị cấm hoạt động, nhưng phong trào yêu nước vẫn tiếp tục với nhiều hình thức.
- 1965 : Hội Liên hiệp Sinh viên Việt Nam tại Pháp ra đời. Các Chủ tịch qua các thời kỳ : Huỳnh Hữu Nghiệp, Nguyễn Văn Bổn, Nguyễn Đức Phương,… Họ tập hợp thêm những thanh niên Việt Nam từ Bỉ, Thụy Sĩ, Tây Đức sang Pháp.
1967 – 1969 : Xây dựng lực lượng cơ sở
- 1967 : Tổng đại diện Chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng hòa được xác lập tại Pháp. Hàng loạt hội của Việt kiều cũng ra đời, tạo những chi hội cơ sở.
- 1967-1968 : Các hội cơ sở được thành lập :
- Hội liên hiệp trí thức Việt Nam tại Pháp (Chủ tịch : Võ Thành Nghĩa ; Tổng thư ký : Nguyễn Ngọc Trân ; phụ trách phân khoa khoa học-công nghệ : Nguyễn Quang Tiến). Hội phối hợp chặt chẽ với Comité de coopération scientifique et technique avec le VN (CCSTVN) của Chủ tịch Henri Van Regmorter.
- Hội công nhân Việt Nam tại Pháp (Lê Xuân Thiều)
- Hội thương gia Việt Nam tại Pháp (Phùng Công Khải)
- Hội phụ lão Việt Nam tại Pháp (Trần Văn Mạc)
- Hội Y tế Việt Nam tại Pháp (Đào Văn Ty)
- Tháng 5/1968 : Hội nghị Paris bắt đầu. Việt kiều Pháp đón Phái đoàn Việt Nam, tham gia các công tác chăm sóc và hỗ trợ nhiều hoạt động quan trọng tại chỗ.
- Tháng 5/1969 : Hội Liên hiệp Việt kiều tại Pháp (LHVKTP) ra đời chính thức và công khai, với 2000 hội viên có thẻ, 22 Chi hội. Huỳnh Trung Đồng là Chủ tịch. Nguyễn Ngọc Hà là Tổng thư ký. Báo của Hội lấy tên là Đoàn Kết. Hồ Chủ tịch đã gửi điện chúc mừng đến Đại hội.
- Tháng 9/1969 : Đoàn đại diện Hội về Việt Nam dịp Hồ Chủ tịch mất. Tại Pháp, Hội tổ chức lễ tưởng niệm long trọng.
1973 – 1975 : Thắng lợi và chuyển giao
- 1973 : Việt kiều Pháp hỗ trợ các cuộc đàm phán cho đến khi ký kết Hiệp định Paris. Quanh khu hội nghị quốc tế ở đường Kléber rợp bóng cờ thắng lợi.
- 01/5/1975 : Hội LHVKTP tổ chức xuống đường, cùng nhân dân Pháp biểu tình, diễu hành mừng thắng lợi giải phóng, thống nhất đất nước của Việt Nam.
- Tháng 12/1975 : Đại hội bất thường của LHVKTP, tuyên bố sẵn sàng tự giải tán, vận động thành lập Hội NVNTP (tiền thân của UGVF), chuyển qua thời kỳ mới.
1976 : HNVNTP – Một trang mới cho phong trào Việt kiều
Kế thừa đỉnh cao hoạt động rực rỡ của phong trào Việt kiều, HNVNTP được thành lập vào ngày 24-25 tháng 4/1976, cách đây tròn 50 năm. Hội là mái nhà chung của cộng đồng người Việt tại Pháp, chuyển hướng hoạt động từ đấu tranh chính trị sang tham gia xây dựng đất nước và cộng đồng.
Ngay từ những ngày đầu, bất chấp khó khăn, UGVF đã có những đóng góp nổi bật :
- Hỗ trợ kinh tế, kỹ thuật cho Việt Nam trong bối cảnh đất nước gặp muôn vàn khó khăn (viện trợ từ các nước xã hội chủ nghĩa giảm sút, chiến sự ở biên giới, lũ lụt ở đồng bằng sông Cửu Long, cơ chế kinh tế mới chưa ổn định, chính sách cấm vận của Mỹ).
- Vận động cộng đồng gửi ngoại tệ về nước, mua lại sản phẩm của các công ty trong nước, hỗ trợ tư vấn và trang thiết bị ở sân bay, trang bị cho các cơ sở sản xuất công-nông nghiệp các thiết bị hiện đại.
- Thực hiện hàng loạt dự án y tế, khoa học, công nghệ, giáo dục và nhân đạo.
- Tổ chức các sự kiện văn hóa – xã hội để quảng bá hình ảnh Việt Nam và kêu gọi sự đoàn kết của cộng đồng.
Ngay cả trong giai đoạn khó khăn cuối những năm 1980, khi nhiều hội đoàn ở Pháp lần lượt giải thể, HNVNTP vẫn kiên định hướng về đất nước, duy trì hoạt động và chứng tỏ cơ cấu cùng hệ giá trị lý tưởng vững chắc.
Kết luận : 50 năm lịch sử, một ký ức sống động
HNVNTP chính thức mới chỉ 50 tuổi. Nhưng Hội là người kế thừa một lịch sử đấu tranh gần một thế kỷ, bắt nguồn từ « Nhóm người An Nam yêu nước » do Nguyễn Ái Quốc sáng lập năm 1919.
Ngày nay, HNVNTP tiếp nối hai di sản này :
- di sản của những người tiên phong những năm 1950-1970, đã đấu tranh cho độc lập và thống nhất của Việt Nam,
- di sản của những người xây dựng thời hậu chiến, đã đóng góp bằng trí tuệ, công sức và trái tim mình cho sự hồi sinh của đất nước.
Là trụ cột của cộng đồng người Việt tại Pháp và là cầu nối sống động giữa hai bờ đại dương, HNVNTP tiếp tục làm sống động di sản đấu tranh và kiến thiết này, 50 năm sau ngày thành lập chính thức.
Nguồn: Những thông tin này được lấy từ cuốn sách “Một thế kỷ – Một con đường (1909-2019)” do UGVF xuất bản năm 2019.
